Makreel: wat voor vis is het? En hoe bereid je het?

Van bakken, grillen tot aan garen in de oven

Makreel is een veelzijdige vis met een uitgesproken smaak. In Nederland wordt makreel vooral als gestoomde- of gerookte vis gegeten. Maar je kunt er veel meer kanten mee op.

Makreel is erg lekker en heel gezond. Lees hieronder meer over deze lekkere en veelzijdige witvis.

Makreelfilet
Makreelfilet

Inhoudsopgave

Hoofdstuk 1

Wat voor vis is makreel?

 

De makreel is verwant aan de tonijn, alleen zijn makrelen kleiner en hebben een kortere levenscyclus dan tonijnen. De makreel wordt ook wel ‘Atlantische makreel’ of ‘gewone makreel’ genoemd.

De makreel heeft unieke, donkere zebra-achtige strepen, een groenblauw gekleurde rug, een zilverwitte buik en een diep ingesneden staartvin. De makreel wordt 30 tot 50 cm lang, kan een gewicht bereiken van 3.400 gram en kan wel 20 jaar oud worden. Zowel de mannetjes als vrouwtjes, worden geslachtsrijp op driejarige leeftijd wanneer ze 30 cm groot zijn.

 

Makreel
Een hele makreel

De makreel paait in de centrale Noordzee en langs de zuidkust van Ierland. Het vrouwtje legt per seizoen tot 450.000 eieren. De eitjes zweven in het water en de larven groeien binnen een jaar uit tot vissen met een lengte van ruim 20 cm. De paaiperiode duurt van mei tot juni.

In de zomermaanden zwemmen makrelen in grote scholen dicht bij het wateroppervlak. Ze zwemmen met geopende bek door de wolken plankton en filteren de roeipootkreeftjes, vlokreeftjes, vislarven en dergelijke uit het water met hun kieuwzeef. Ze komen dan tot dicht aan de kust.

Oorsprong van makreel

Makreel komt voor in de wateren van de Stille Oceaan, Atlantische Oceaan en Middellandse Zee. Ondanks het feit dat makreel een diepzeevis is, leven sommige soorten in de buurt van baaien. 

Een van de bekende gebieden waar deze vis voorkomt, is de kust van Groot-Brittannië, met name in Schotland. In de Britse omgeving arriveren scholen makreel in april-mei en blijven daar tot september-oktober. Dus “Engelse” verse makreel is exclusief verkrijgbaar in het zomerseizoen. 

Ook voor de kust van Japan, Australië en Amerika is het goed vissen op makreel. 

Wereldwijd komen ongeveer vijftig soorten makreelachtigen voor. In onze streken zijn dat alleen de gewone (Atlantische) makreel.

Hoofdstuk 2

Hoe smaakt makreel?

 

De smaak van makreel lijkt op die van haring, maar dan verfijnder. Het vlees is stevig en vet maar wel sappig en zacht. Het heeft een vettige, rookachtige geur. Gerookte makreel proeft een beetje ziltig.

Hoofdstuk 3

Is makreel gezond?

 

Makreel behoort tot de vetste witvissoorten en is rijk aan essentiële vetten, vitaminen en mineralen. De omega 3 en omega 6 vetten zijn in grote hoeveelheden aanwezig in deze vis. Deze essentiële vetzuren verminderen het risico op hart- en vaatziekten.

Makreel zit ook vol vitamines A, B6, B12, C, D, E en K, die bijdragen aan het goed functioneren van systemen en organen. 

De mineralen die voorkomen in makreel zijn onder andere calcium, ijzer, magnesium, fosfor, kalium, natrium en selenium. Deze mineralen zijn belangrijk voor de hartspier, botten, tanden, het zenuwweefsel, de spieren en een goede stofwisseling.

Ook beschikt makreel over eiwitten die zorgen voor een goede spierfunctie en adequate stofwisselingsprocessen. 

Hoofdstuk 4

Wijn & spijs

 

Makreel is een vrij vette vis, waardoor hij goed combineert met een stevige wijn. Denk hierbij aan wijnen die ook consistent zijn in structuur zoals Chenin Blanc, Muscadet, Sauvignon Blanc, Pinot Grigio, Verdejo en Albarino.

Bij gerookte makreel past een Riesling, Pinot Gris, Vinho Verde of Sherry (Fino of Manzanilla) ook heel goed.

Hoofdstuk 5

Makreel bereiden

 

Makreel bederft snel. Maak de makreel daarom klaar op dezelfde dag dat je het koopt. Moet je verse vis toch even bewaren, dan kun je ze een dag of twee onderin de koelkast leggen waar het koeler is.

In de vriezer kun je rauwe makreel tot maximaal drie maanden bewaren bij een temperatuur van -18°C. Wikkel de vis dan eerst in vershoudfolie en bedek hem met heel veel ijsblokjes.

Als gerookte makreel niet meer goed is, krijgt de vis een zure geur. De vis is dan grauw verkleurd en is plakkerig. Eet geen gerookte vis die niet goed ruikt of er anders uitziet. Neem het zekere voor het onzekere en gooi hem weg.

Je kunt makreel op talloze manieren bereiden, waarvan gerookte makreel de bekendste is. Verse makreel kun je ook heel goed grillen op de barbecue of bakken. Zorg er altijd voor dat je de vis eerst droog dept met wat keukenpapier, zodat je dat lekkere krokante korstje krijgt bij het bereiden.

Bij makreel kun je rekenen op 200 tot 250 gram vis per persoon.

Makreel schoonmaken

  • Snijd de vis voorzichtig bij de buikholte open met een scherp mes. Snijd niet te diep in de vis om de ingewanden niet te raken.
  • Haal de ingewanden met twee of drie vingers uit de buikholte.
  • Verwijder ook de bloedader die tegen de ruggengraat zit.
  • Spoel de buikholte uit met kraanwater.
  • Haal de schubben met een schraper eraf. Je kunt ook aan de visboer vragen om de vis voor je schoon te maken.

Makreel fileren

  • Snijd langs de ruggengraat over de hele vis vanaf de staart naar de voorkant.
  • Haal de twee zijdes van elkaar af.
  • Trek de ruggengraat eraf en verwijder de buikgraten met een mes.
  • Glijd er nog even met het puntje van het mes of met je vingers overheen om te voelen of er meer graten zitten.
  • Snijd de makreel nogmaals doormidden, langs de lijn die je over het midden ziet lopen.
  • Voel nogmaals of er geen graten meer in zitten of verwijder die eventueel.
Pan

Bakken in de pan

Als je makreel wilt bakken dan doe je dat op een hoge temperatuur

  • Dep de vis droog met keukenpapier.
  • Maak met een mes wat inkepingen in de huid, dan wordt de vis krokanter.
  • Verhit wat olijfolie in een koekenpan.
  • Leg voorzichtig de vissen op de huid in de pan.
  • Bak de vis 3 tot 6 minuten aan de ene kant. 
  • Draai dan de vis om en bak de andere kant ook in 3 tot 6 minuten. De tijd is afhankelijk van hoe dik de vis is.
  • De vis is klaar als het vlees in de buikholte wit is, en de buitenkant krokant.

Grillen op de barbecue

Zorg ervoor dat de barbecue goed heet is.

  • Maak een marinade van gehakte knoflook, de rasp van citroen en een flinke scheut olijfolie.
  • Snijd de makrelen tot op de graat aan beide kanten een aantal keer in. 
  • Wentel de makrelen in een ovenschaal door de marinade.
  • Rooster de makrelen in 8 tot 10 minuten gaar op de barbecue.
oven icon

Grillen in de oven

Als je makreel wilt grillen dan doe je dit op een middelhoge temperatuur.

  • Leg de vis gedurende 20 minuten in een marinade van het sap van sinaasappel, balsamicoazijn, mosterd en honing, peper en zout en olijfolie. 
  • Haal de vis uit de marinade en dep hem droog met wat keukenpapier.
  • Maak bij elke makreelfilet een aantal kleine sneetjes in de huid.
  • Leg de ingesneden makreelfilets met de huidkant naar boven op een bakplaat met bakpapier. Zorg ervoor dat de filets niet op elkaar liggen, zodat ze allemaal even snel gaar zijn. 
  • Zet de oven op de grillstand.
  • Zet de bakplaat in de oven en gril de makreelfilets gedurende 6 minuten.
oven icon

Garen in de oven

Als je makreel in de oven wilt garen dan doe je dit op een middelhoge temperatuur.

  • Verwarm de oven voor op 180°C. 
  • Sprenkel wat olie in een ovenschaal.
  • Zorg ervoor dat de bodem goed bedekt is, anders plakt de vis vast.
  • Leg in de buikholte van de vis wat takjes dille, chili, knoflook en wat grof zeezout. 
  • Vouw dicht en leg in de ovenschaal.
  • Schenk ruim olijfolie over de vis zodat deze goed bedekt is.
  • Schuif de vis in de voorverwarmde oven en bak hem 12 minuten.